Hendrikus Franciscus Raessens 1750-1841

Hendrikus Franciscus Raessens is gedoopt op 2 februari 1750 in Leende als kind van Godefridus Raessens en Wilhelmina Bloem.

doopregistratie 2 februari 1750 van Henricus Franciscus Raessens in Leende als kind van Godefridus Raessens en Wilhemina Bloem

Hendrikus Franciscus Raessens groeit op in Leende en vertrekt omstreeks 1780 naar Nuenen. Zijn heeroom (broer van zijn vader Godefridus Raessens) ook genaamd Hendrikus Franciscus Raessens, gedoopt 5 april 1721 in Leende, is kapelaan in Hilvarenbeek en wordt medio 1763 pastoor in Nuenen. Overeenkomstig de Statenresolutie van 19 Juli 1730 had hij bij rekest aan de Raad van State verzocht om als pastoor van Nuenen en Gerwen geadmitteerd te worden. Bij resolutie van 29 Juni 1763 wilde de Raad hem aanvankelijk alleen als pastoor van Nuenen en niet van Gerwen admissie geven, omdat in Gerwen geen Roomsche Kerk zou zijn. Spoedig daarop evenwel (bij resolutie van 19 Juli 1763) gaf de Raad aan de pastoor en de kapelaan van Nuenen toestemming om ook in Gerwen dienst te doen en strekte deze toestemming tevens uit tot al hun opvolgers.

Op verzoek van de Katholieke ingezetenen werd door de Staten Generaal op 13 Juni 1780 toegestaan, dat de kerk-schuren in Nuenen en Gerwen zouden worden gerepareerden van enige nieuwe kerkmeubelen voorzien. De toegestane verbeteringen en veranderingen werden echter angstvallig-nauwkeurig omschreven, telkens met bijvoeging dat alles, eenvoudig sonder kostbaarheden of snijwerk” moest zijn en geverfd worden met een eegualeenmodestecouleur”7°) (N.Brab.Almanak1889 p.36, 37.

Copie octrooi Staten Generaal, waarbij pastoor en kerkmeester der Roomse schuurkerk te Nuenen wordt toegestaan van Jacobus Aarts aan te kopen, huis, hof en toebehoortens, om te dienen als woning voor de pastoor in 1770. Wellicht ten behoeve van pastoor Hendrikus Franciscus Raessens? Na zijn pensioen keert hij terug naar Leende en overlijdt daar in 1795.

Hendrikus Franciscus Raessens is van beroep timmerman in Leende. Waarschijnlijk krijgt hij via zijn heeroom die pastoor is in Nuenen en Gerwen een klus.

Per resolutie van 13 juni 1780, stonden de Staten-Generaal de parochianen namelijk toe de schuurkerk in Gerwen opnieuw te verbeteren en van enkele nieuwe meubelen te voorzien. In 1780 zijn er ook restauratiewerkzaamheden aan de kerk in Nuenen.

Schuilkerken of schuurkerken

Nadat in 1648 de kerk aan de katholieken ontnomen was, mochten de katholieken hun godsdienst niet in het openbaar belijden. Na 1672 maakten ze gebruik van zogenaamde schuurkerken; uiterlijk zagen die eruit als een schuur, van binnen waren ze vaak rijk versierd.

Met toestemming van de Staten-Generaal mocht in 1711 de schuurkerk in Gerwen iets functioneler worden ingericht. Bijna 70 jaar later, per resolutie van 13 juni 1780, stonden de Staten-Generaal de parochianen toe de schuurkerk opnieuw te verbeteren en van enkele nieuwe meubelen te voorzien. Het moest wel eenvoudig worden gehouden. Het kerkbestuur wilde onder meer de biechtstoel en de drie altaren
vervangen. De protestantse stadhouder (plaatsvervanger) van de kwartierschout van Peelland, J.W. van Nouhuijs, zou advies geven aan de Staten-Generaal. Hij gaf aan dat de oude biechtstoel was versleten. Het grote altaar, voorzien van snij- en beeldhouwwerk, was nog waardevol en zou opnieuw gebruikt kunnen worden in de
schuurkerk van Gerwen. Daarvoor in de plaats moest dan een nieuw altaar komen. Met de twee zij altaren kon men niets meer doen, ze waren in slechte staat en de schilderijen in de altaren waren gescheurd. Het advies van de stadhouder
werd overgenomen. Aan de kerk zelf werd echter niets vernieuwd. Pas op 29 maart 1792, gaven de Staten-Generaal, vanwege de inmiddels toegenomen bevolking, per resolutie toestemming om de schuurkerk met een gebond van 20 voet (ongeveer 6 m) te verlengen.

241


In 1795 was de rol van de Staten-Generaal tijdelijk uitgespeeld en namen de Fransen de macht over. In datzelfde jaar nog moest op bevel van de Fransen het klooster De Achelse Kluis worden gesloten. De parochie Nuenen kon toen een communiebank van dit klooster overnemen.

Bij de Staatsregeling van 1798 was bepaald dat de oude kerken aan de grootste geloofsgemeenschap zouden moeten komen. In Gerwen, Nuenen e.o. waren dat de katholieken

toren van de oude kerk St. Clemens (geschilderd door Vincent van Gogh 1885)

Van 1648 tot 1798 was de St. Clemenskerk (gebouwd tweede helft 15e eeuw) in handen van de protestanten, die echter met te weinigen waren om behoorlijk onderhoud te kunnen uitvoeren, waardoor de kerk verviel. Daar kwam nog bij dat in 1779, 1792 en 1800 de kerk door blikseminslag werd beschadigd. De katholieken, die in 1798 hun kerk hadden teruggekregen, bleven kerken in hun schuurkerk en de oude St. Clemenskerk werd in 1823 afgebroken, op de toren na.
Het is deze toren die in 1885 door Vincent van Gogh herhaaldelijk werd afgebeeld en ook werd beschreven in zijn brieven. De toren werd in hetzelfde jaar afgebroken.

 

Op 15 januari 1786 trouwt Hendrikus Franciscus met Agneta Deckers in Nuenen.

15 januari 1786 huwelijk in Nuenen van Henricus Franciscus Raessens en Agnetha Deckers. Getuigen zijn Arnoldus Deckers en Antonius Raessens

Zij krijgen .. kinderen, waaronder

Hendrikus Franciscus Raessens overlijdt op 1 januari 1841 in Nuenen. Hij is dan 90 jaar.