Louis Heldens 1885-1926

Louis Heldens is geboren op 3 december 1885 in Ottersum, als Lodewijk Hubertus Heldens, zoon van Josephus Reinier Heldens en Theodora Kamps. Hij is de oudste in het gezin. Het gezin woont aanvankelijk in een woning op de hoek van de Lambertusstraat-Wilhelminastraat in Ottersum.

geboorteakte Lodewijk Hubertus Heldens, kind van Josephus Reinier Heldens, 28 jaar, beroep huisschilder en Theodora Hubertina Kamps, beroep zonder.

[rolo_slider name=”3410″] eerste communie van Lodewijk Hubertus Heldens omstreeks 1907

Josephus Reinier Heldens en Theodora Kamps krijgen negen kinderen, waarvan alleen Louis, zijn broers Victor, Willem, Theodorus en hun zus Anna de volwassen leeftijd bereiken. Maria, Antonius en Clara worden niet ouder dan vier jaar en een kind niet ouder dan een jaar. (lees:kindersterfte). Van Louis Heldens wordt gezegd dat hij als baby “enne wörm” was, krijgt niks als “riestewaoter”.

Broer Willem, geboren in 1891 overlijdt in 1916 op 25-jarige leeftijd. Hij verongelukt bij de molen van Hendrik Willemsen in Gennep. Hendrik Willemsen is de vader van Wence (Willem Wenzel Lodewijk) Willemsen, een goede vriend van Louis.

Boxmeers Weekblad , 15 januari 1916

Broer Willem volgde een schildersopleiding aan de Nijmeegsche Schilderschool.

Willem Heldens, Nijmeegse Schilderschool 1913-1916

Na het overlijden van zijn broer Willem blijft Louis Heldens over met zijn broers Victor en Theodorus en met zijn zus Anna.

Op 2 april 1913 trouwt Louis Heldens met Maria Meyer uit Pfalzdorf (D). Het huwelijk is in Pfalzdorf. Het echtpaar gaat wonen in een in 1912 gebouwd huis op de hoek van de Boterweg in Ottersum. Koopprijs van het huis is 2000 gulden. Het huis bevat een woning, werkplaats en winkel. Het winkelassortiment bestaat uit bezems, borstels, zemen, zeeppoeder, verfwaren en drogisterijartikelen. Dit huis wordt later verbouwd tot twee woningen.

[rolo_slider name=”lodewijk”]Louis Heldens omstreeks 1913

In 1919 koopt Louis Heldens een in 1904 door koster W. Pubben gebouwd huis. Koopprijs is 6000 gulden. In 1919 wordt er een werkplaats bijgebouwd alsmede diverse kippenhokken.

briefpapier van Lodewijk Hubertus Heldens, waarschijnlijk omstreeks 1920

 

Louis is lid en later secretaris van de katholieke kiesvereniging. Katholieke kiesverenigingen ontstonden na de grondwetswijziging van 1848. Deze grondwetswijziging maakte rechtstreekse verkiezing van gemeenteraden mogelijk, maar politieke partijen bestonden nog niet. Rond 1870 neemt het aantal katholieke kiesverenigingen sterk toe. In 1904 wordt de Algemeene Bond van RK-kiesverenigingen opgericht. De lokale katholieke kiesverenigingen sluiten zich geleidelijk aan bij deze bond. In 1926 gaat de bond op in de landelijke Rooms-Katholieke Staatspartij.

Louis Heldens is lid van de fanfare en speelt de kleine trommel. Hij is later ook secretaris van de fanfare. Hij bewaart vaandel, vlaggen, instrumenten en ander verenigingsmateriaal. Een groepsfoto van de fanfare is in de oorlog (WOII) helaas verloren gegaan. Louis is ook actief lid van de toneelvereniging en wordt gezien als een van de beste spelers. Hij vertolkt samen met zijn goede vriend Wence (Willem Wenzel Lodewijk) Willemsen (geboren in Gennep op 23 februari 1885) de hoofdrollen. Uitspraak van moeder Smeets: “Als Louis der nie beij is, is ’t niks”. Louis verzorgt en bewaart ook het toneelmateriaal.

In militaire dienst verdient Louis wat bij met het letterzetten op de soldatenkisten.

Tijdens WOI is Louis soldaat-grenscommies (1914-1918). Ondanks het uitvoerverbod worden er direct na het begin van de oorlog flinke hoeveelheden meel, tabak, rijst, spek, benzine, margarine, worst, brood, kaas, maïs, vetten, zeep, terpentijn, etc over de grens naar Duitsland gesmokkeld. Er wordt goed geld verdiend met het smokkelen. Alhoewel Nederland tijdens de Eerste Wereldoorlog neutraal is, ondervindt men wel de economische gevolgen. Bedrijven vallen stil en er ontstaat veel werkloosheid. Het smokkelen of werken als grenswacht om het smokkelen te bestrijden zijn allebei in trek om wat geld te verdienen. Sinds mensenheugenis is smokkelen voor bewoners in de grensstreek een tweede natuur die dwars door alle lagen van de bevolking heen loopt. Van notabel tot werkloze, niemand laat zich de kans ontschieten om gebruik te maken van het prijsverschil dat aan weerskanten van de grens op bijna alle producten zit. Over land, water en per trein wordt gesmokkeld.

In Gennep was een belangrijk treinstation, onderdeel van het Duits Lijntje. Deze spoorlijn is aangelegd in 1887 en liep van Boxtel naar Wesel (in Duitsland: Boxteler Bahn) en was onderdeel van de lange-afstandsroute van St. Petersburg naar Londen. Het Duits Lijntje verbond het Duitse Wesel met het Nederlandse Boxtel via Goch, Gennep. Uden, Veghel en Schijndel en werd ook gebruikt door smokkelaars. Het personeel van het Duits Lijntje en de grenswachten konden worden omgekocht door de smokkelaars.

smokkelaars aangehouden, proces-verbaal wordt opgemaakt door de commies.

Van Louis Heldens is bekend dat hij veel geld verdient met het smokkelen. Wellicht dat hij als soldaat-grenscommissies ook wat “bijverdiende” met het smokkelen. Hij had huizen in Goch, Ottersum en in Gennep.

In 1917 wordt Louis Heldens verbannen naar de overzijde van de Maas samen met ene Barten uit Beugen. Wellicht vanwege zijn smokkelpraktijken.

In 1917 zet Louis Heldens een huis te koop.

Louis Heldens zet in 1917 een huis te koop bron: Nieuwe Venlosche Courant 4 augustus 1917

Louis Heldens gaat goed gekleed, leeft als een “Dandy”. Hij heeft veel geld, maar geeft het ook makkelijk uit. Hij bezit een fototoestel en een motor waarmee hij veel opzien baart. De motor wordt later uit zijn werkplaats gestolen. Hij gaat graag op stap met zijn vrienden: Van Sambeek, Pierre Verhasselt, Piet Toonen en Wence Willemsen. Hij bezit een grammofoon en gaat daarmee naar de Hamsche brug om ‘concerten’ te geven. De Hamsche brug was tot aan WOI een belangrijke oeververbinding bij de Niers tussen Nederland en Duitsland. De brug is in de Eerste Wereldoorlog (1914 – 1918) gesloopt om het drukke smokkelverkeer te verhinderen. 

grenspaal 563 ter hoogte van waar de Hamsche brug was tot aan WOI. Belangrijke verbinding voor o.a. smokkelaars

Zijn jongere broer Theodorus, wonende te Weze, wordt op 27 maart 1917 veroordeeld tot een geldboete van fl 50,- wegens vervoer/smokkel te Ottersum van 8 1/2 eetbaar vet, 2 1/2 kilo rijst en een 1/2 kilo koffiebonen.

veroordeling wegens vervoer/smokkelwaar door broer Theodorus

Louis Heldens is noch thans een goede huisvader. Samen met Maria Meyer krijgen ze zes kinderen: Joep, Piet, Johanna, Frans, Willy en Antoon. Hij is een matig drinker, maar straffe roker. Koopt ze met kisten tegelijk bij Sambeek in Gennep. Zei van zichzelf dat hij niet oud zou worden.

Louis Heldens doet aan zelfstudie. Bij bezit enige beschrijvingen van heiligenlevens, een standaardwerk over kunstgeschiedenis en diverse publicaties over pluimvee en fruittelen. Bewaard zijn gebleven: “het teekenen naar vlakke figuren” door W. Zwier en T. Jansma, Tiel-1910- 5e druk 479 blz; “een stukje praktijk-leerboek voor het enkelvoudig boekhouden -verklarend gedeelte door M. Dieben-Aewerdonk, Leiden 1913 -70 blz fl 0,50; “een stukje praktijk-leerboek voor het enkelvoudig boekhouden –oefeningsmateriaal, zonder jaartal, 219 blz fl 1,10).

Hij bezit effecten. Over omvang is weinig bekend. Bewaard is gebleven een nota van de Middenstandsbank. Op 11 oktober 1920 koopt Louis Heldens een aandeel van 100 gulden bij de Middenstandsbank voor Limburg (later gefuseerd naar NMB en tegenwoordig ING). (omgerekend zou 100 gulden in 1920 nu ongeveer 1200 gulden (547 euro) waard zijn.

aankoop aandeel bij de Middenstandsbank Limburg 1920
9 november 1916 bij verstek veroordeeld tot een geldboete van tien gulden subsidiair 20 dagen hechtenis wegens het rijden met een rijwiel zonder rijwielkaart. (11 juli 1916 Op den Veerweg in Oeffelt)

Louis Heldens heeft klanten over de Maas, o.a. in Boxmeer en in Sambeek. Hij neemt grote karweien aan in Nijmegen en hij onderhoudt ook nogal wat relaties met Duitsers. Hij is dik bevriend met de familie Kattner, slagerij in Gelsenkirchen.

In zijn werk is hij goed in marmerimitaties, houtkleuren en hij kan goed tekenen, vooral karakteristieke koppen in houtskool. Laatst bewaarde tekeningen zijn helaas in WOII verloren gegaan.

Louis Heldens zei van zichzelf dat hij niet oud zou worden. Op 14 oktober 1926 overlijdt hij aan vermoedelijk een longontsteking. Hij is dan veertig jaar oud.

Louis Heldens laat na zijn overlijden een schildersbedrijf achter.


Na het overlijden van Louis Heldens in 1926 staat Maria Meyer er alleen voor met haar zes kinderen en wordt het schildersbedrijf voortgezet door de oudste zoons.
Daarnaast houdt (opa) Josephus Reinier Heldens een oogje in het zeil. Het schildersbedrijf wordt later voortgezet door Piet Heldens en daarna door diens zoon René Heldens, inmiddels ook met zijn zonen Luc en Thijs (de vijfde generatie).

Op de foto van links naar rechts: Maria Meyer, Joep Heldens, Johanna Heldens, Josephus Reinier Heldens, Piet Heldens, Frans Heldens en Antoon Heldens. 

Overlijdensakte van Lodewijk Hubertus Helden. Op de akte is te zien dat zijn broer Victor Heldens (van beroep: bakker) aangifte heeft gedaan van het overlijden van zijn broer.

broer Victor Nicolaas Heldens

broer Victor Nicolaas Heldens, geboren op 6 december 1886 in Ottersum, is de jongere broer van Louis Heldens. Op 2 april 1910 trouwt hij in Sambeek met Maria Geertruida Pijpers uit Vierlingsbeek.

huwelijk van Victor Heldens en Pijpers. 2e van links staat Theodora Kamps samen met Josephus Reiner Heldens (met baard en hoed).

Victor Nicolaas Heldens is van beroep bakker. In het gezin worden twee kinderen geboren: Arndolina op 6 april 1911 en Josephus (Sjef) op 4 maart 1912 in Ottersum.

[su_audio url=”https://famdig.nl/wp-content/uploads/2021/01/Victor-en-maria-pijpers.mp3″] audiofragment 17 december 2012: Antoon Lodewijk Heldens over zijn oom Victor Heldens

bron: nieuwe Venlosche courant, 1 maart 1917

Uit het archief van Pro Justitia blijkt dat Victor Nicolaas op 10 oktober 1926 een strafbaar feit heeft gepleegd, namelijk `openbare schending van de eerbaarheid` . Hij zou `op de openbare weg tussen Ottersum en Heyen zijn broek hebben uitgetrokken en op 20 meter afstand van een dame aan zijn geslachtsdeel hebben getrokken. Daarna zou hij de dame nog achterna zijn gereden op de fiets en weer zijn geslachtsdeel hebben laten zien’.´Bijzonder is wel dat uit het vonnis blijkt dat het slachtoffer de verklaring ´´buiten ede´´heeft afgelegd. Haar vader heeft wel onder ede een verklaring afgelegd. Hij zat op een stoel voor zijn huis en had de dader aan zien komen fietsen vanuit Gennep richting de Maas. De officier van Justitie eist 2 maanden gevangenisstraf. De rechter legt uiteindelijk 1 maand gevangenisstraf op. In de strafmotivering van het vonnis van 30 december 1926 overweegt de rechter dat ´op grond van het verleden van verdachte, de aard van het strafbare feit en de omstandigheid waaronder het is gepleegd alsmede de houding van de verdachte tijdens de terechtzitting´ een straf behoort te worden opgelegd van 1 maand gevangenisstraf. Victor Nicolaas is dan 40 jaar oud, getrouwd en heeft een gezin met. Bijzonder is wel dat zijn broer Louis Heldens op dat moment waarschijnlijk ernstig ziek was (longontsteking) en vier dagen later overlijdt op 14 oktober 1926.

Victor Heldens is een paar keer opgenomen geweest in het psychiatrisch ziekenhuis St. Servatius (´het Gesticht) in Venray. Het is niet bekend waaraan hij precies lijdt. Er wordt niet over gesproken in het dorp. Hij is een tijdje weg en dan is hij er op een gegeven moment weer. Uit de bevolkingsregistratie van Venray blijkt dat Victor Nicolaas Heldens vier keer opgenomen is geweest, namelijk van 30 mei 1930 tot 29 november 1930; van 18 december 1933 tot 28 februari 1935;van 13 maart 1935 tot 20 oktober 1936 en vanaf 21 december 1938. Op 1 januari 1944 is hij in Venray (waarschijnlijk in het psychiatrisch ziekenhuis) en overlijdt hij. (Aangifte overleden is gedaan door een verpleger)

 

 

Zoon Josephus Heldens (Sjef) begint in 1938 een ijsfabriek, genaamd Heldro IJs. Tegenwoordig is er nog steeds een ijssalon Heldro IJs in Ottersum https://www.heldro.nl/ . In 2016 is het bedrijf na 78 jaar overgenomen door Familiebedrijf Heldro ijs uit Ottersum is overgenomen door de familie Verbeeten, bekend van de PLUS supermarkten in Tegelen, Overloon, Malden en Vierlingsbeek.

 

Sjef Heldens achter de ijscokar. Daarnaast zijn jongere neef Antoon (Tonnie) Heldens en diens vriend Nico Toonen

broer Theodorus Wilhelmus Maria Heldens

geboren 1888 gaat naar Duitsland (Weeze)

 

zus Anna Catherina Heldens

Zus Anna Catherina Heldens, geboren op 26 december 1893 in Ottersum.

Op 21 april 1921 wordt zij ingeschreven in het Retraitenhuis van Uden. Zij is dan 27 jaar oud en zij is kloosterzuster.

Op 22 november 1929 trouwt zij met Johannes (Jan) Kornelis van Hout uit Overasselt, zij krijgen drie kinderen.

Anna Catharina Heldens

Anna Catharina Heldens overlijdt op 16 april 1967 in Gennep. Zij is dan 73 jaar oud.

Na het overlijden van Anna Catharina Heldens, hertrouwt Johannes van Hout met Augusta Bötther. Johannes overlijdt op 1 juli 1989 in Ottersum.